Vergroot contrast

Zwarte lijst

Het doel van een zwarte lijst is om organisaties te waarschuwen voor bepaalde personen. Zo kunnen organisaties beoordelen of zij met diegenen zaken willen doen. Bijvoorbeeld of zij die personen in hun winkel willen binnenlaten of in hun hotel willen laten overnachten. Op een zwarte lijst staan vaak strafrechtelijke gegevens of gegevens over ongewenst gedrag. Bijvoorbeeld dat iemand is veroordeeld voor winkeldiefstal of ernstige overlast heeft veroorzaakt.

Een zwarte lijst gebruiken

Een zwarte lijst opstellen en gebruiken is niet zomaar toegestaan. Een organisatie die een zwarte lijst wil aanleggen, moet in ieder geval aan 3 voorwaarden voldoen.

1.    Gerechtvaardigd belang
De organisatie moet een zogeheten gerechtvaardigd belang hebben bij het gebruik van een zwarte lijst. Bijvoorbeeld wangedrag of fraude bestrijden.

2.    Noodzaak verwerking persoonsgegevens
De zwarte lijst moet noodzakelijk zijn. Dit houdt in dat de organisatie het doel niet op een andere manier kan bereiken, die minder ingrijpend is voor de privacy van de betrokkenen. Dat zijn degenen op de zwarte lijst.

3.    Zwaarwegend belang
De organisatie moet duidelijk kunnen maken waarom het (bedrijfs)belang zwaarder weegt dan het privacybelang. De organisatie moet hierbij kijken naar de ernst van de vergrijpen van de betrokkenen en de gevolgen voor hen van plaatsing op de zwarte lijst.

Voorbeelden zwarte lijsten

Een zwarte lijst kan alleen voor intern gebruik bestemd zijn. Bijvoorbeeld als een winkelier een zwarte lijst aanlegt van klanten die zijn veroordeeld voor winkeldiefstal.
Maar organisaties kunnen een zwarte lijst ook delen, zoals binnen een bedrijfstak. Voorbeelden hiervan zijn: een zwarte lijst binnen de hotelbranche van gasten die overlast veroorzaken en een zwarte lijst binnen financiële instellingen van frauderende klanten en medewerkers.

Zwarte lijst delen

Een organisatie die een zwarte lijst wil delen met daarop strafrechtelijke gegevens en/of gegevens over onrechtmatig of hinderlijk gedrag, moet daarvoor onder de Uitvoeringswet AVG (UAVG) een vergunning aanvragen bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). De AP houdt een register bij van verleende vergunningen

Op een zwarte lijst staan

Mensen die op een zwarte lijst staan hebben op grond van de UAVG een aantal rechten. Bijvoorbeeld het recht om inzage te vragen in hun eigen persoonsgegevens en om te vragen deze gegevens te corrigeren of verwijderen.

Nieuws

Alle nieuwsberichten over het onderwerp 'Zwarte lijst'

Alle antwoorden op mijn vragenVragen over een zwarte lijst gebruiken

  • Wat moet ik doen als ik een zwarte lijst wil gaan gebruiken?

    Wilt u een zwarte lijst opstellen met strafrechtelijke gegevens en/of gegevens over onrechtmatig of hinderlijk gedrag? En wilt u deze zwarte lijst delen? Dan moet u een vergunning aanvragen bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP).

    Aanvragen vergunning

    Bij de vergunningaanvraag toetst de AP of de zwarte lijst voldoet aan de eisen uit de Uitvoeringswet Algemene Verordening Gegevensbescherming (UAVG). Let op: voordat de vergunning is verleend, mag u de zwarte lijst nog niet delen.
    Informatie over de wijze waarop u de vergunning moet aanvragen en de voorwaarden die de AP aan een vergunningaanvraag stelt, staan binnenkort op de website.

  • Ik maakte al gebruik van een zwarte lijst voor 25 mei 2018, moet ik opnieuw een vergunning aanvragen?

    Onder de Wet bescherming Persoonsgegevens, die vanaf 25 mei 2018 is vervallen, moest er voor het gebruiken van een zwarte lijst een zogenaamd voorafgaand onderzoek worden aangevraagd bij de AP.

    Wanneer de AP daarvoor in het verleden een verklaring van rechtmatigheid heeft afgegeven, dan is deze vanaf 25 mei 2018 van rechtswege omgezet in een vergunning in de zin van artikel 33, vierde lid onder c van de UAVG.

  • Wat moet ik doen als ik mijn zwarte lijst wil delen met andere organisaties?

    Plaatst u strafrechtelijke gegevens en/of gegevens over onrechtmatig of hinderlijk gedrag op uw zwarte lijst? Dan moet u eerst een vergunning aanvragen bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) voordat u de zwarte lijst mag delen met andere organisaties.

    Aanvragen vergunning

    Bij de vergunningaanvraag toetst de AP of de zwarte lijst voldoet aan de eisen uit de Uitvoeringswet Algemene Verordening Gegevensbescherming (UAVG). Let op: voordat de vergunning is verleend, mag u de zwarte lijst nog niet delen.
    Informatie over de wijze waarop u de vergunning moet aanvragen en de voorwaarden die de AP aan een vergunningaanvraag stelt, staan binnenkort op de website.

    Modelprotocol detailhandel en horeca

    Voor 2 sectoren, de detailhandel en de horeca, heeft de AP een door de brancheorganisatie opgesteld modelprotocol goedgekeurd.

    Volgt u dit modelprotocol collectieve horecaontzegging of collectieve winkelontzegging? Dan kunt u een aanzienlijk kortere procedure bij de AP doorlopen. Informatie over de manier waarop u de vergunning moet aanvragen en de voorwaarden die de AP aan een vergunningaanvraag stelt, staan binnenkort op de website.

  • Wat moet ik doen als ik aan een bestaande zwarte lijst wil deelnemen?

    Wilt u als organisatie aansluiten bij een bestaande zwarte lijst, met een protocol dat de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) al heeft goedgekeurd? Dan hoeft u geen vergunning aan te vragen.

    U moet wel zorgen dat u op de deelnemerslijst van de vergunninghouder wordt geplaatst.

    Register zwarte lijsten

    De AP houdt een register bij van goedgekeurde zwarte lijsten en de bijbehorende protocollen.

  • Hoe werkt het modelprotocol collectieve winkel- of horecaontzegging?

    Er zijn 2 door brancheorganisaties opgestelde modelprotocollen voor een zwarte lijst: het collectief winkelverbod van Hoofdbedrijfschap Detailhandel en de collectieve horecaontzegging van Koninklijke Horeca Nederland. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft deze modelprotocollen goedgekeurd. Volgt u een van deze modelprotocollen? Dan kunt u een aanzienlijk kortere procedure bij de AP doorlopen.

    Wilt u als lokale ondernemersvereniging of regionale afdeling van KHN een collectief winkelverbod of een collectieve horecaontzegging instellen? Dan moet u een vergunning aanvragen bij de AP.

    Blijkt vervolgens uit dit onderzoek dat u het modelprotocol collectief winkelverbod of het modelprotocol collectieve horecaontzegging onverkort volgt? Dan kan dit de wettelijk voorgeschreven procedure aanzienlijk verkorten.

    Let op: wilt u als individuele winkelier of horecaonderneming deelnemen aan een bestaande collectieve winkel- of horecaontzegging? Dan hoeft u geen vergunning aan te vragen als de AP deze bestaande zwarte lijst al heeft goedgekeurd.

    Collectief winkelverbod

    Winkeliers worden regelmatig geconfronteerd met winkeldiefstal, geweldsdelicten en overlast in en om de winkel, zoals verbaal geweld (uitschelden, beledigen) en het lastig vallen van personeel en/of andere klanten. Een collectief winkelverbod is een maatregel die wordt opgelegd aan winkelbezoekers die crimineel en/of in ernstige mate overlast gevend gedrag vertonen.

    Collectieve horecaontzegging

    Horecaondernemers worden regelmatig geconfronteerd met overlast van bezoekers, zoals mishandeling, lastig vallen, geweld en het gebruiken of verhandelen van drugs. Een collectieve horecaontzegging is een maatregel die wordt opgelegd aan horecabezoekers die in ernstige mate overlast veroorzaken.

  • Waarom gelden er strengere regels voor een gedeelde zwarte lijst?

    Een zwarte lijst kan alleen voor intern gebruik bestemd zijn (binnen één organisatie). Maar organisaties kunnen een zwarte lijst ook delen, bijvoorbeeld binnen een bedrijfstak. Het gebruik van een gedeelde zwarte lijst heeft grotere gevolgen voor de privacy van de betrokkenen. Dat zijn de personen die op de zwarte lijst staan. Daarom moet een organisatie die een zwarte lijst wil delen zwaardere waarborgen instellen om een zorgvuldig gebruik te garanderen en de rechten van de betrokkenen te beschermen.

    Dat betekent dat de organisatie een zwaarwegend belang moet hebben dat een dergelijk grote inbreuk op de privacy rechtvaardigt. Ook moet de organisatie de criteria voor plaatsing op de zwarte lijst aanscherpen.

    Vergunning

    Voor een gedeelde zwarte lijst met daarop strafrechtelijke gegevens en/of gegevens over onrechtmatig of hinderlijk gedrag is een vergunning verplicht. De Autoriteit Persoonsgegevens beslist over deze vergunning.

Alle antwoorden op mijn vragenVragen over op een zwarte lijst staan

  • Hoe kom ik te weten of ik op een zwarte lijst sta?

    Zodra een organisatie u op een zwarte lijst plaatst, moet deze organisatie u dat laten weten. U heeft recht op informatie. Maar hierop zijn twee uitzonderingen.

    De organisatie hoeft u niet te laten weten dat u op een zwarte lijst bent geplaatst als u al weet dat de organisatie uw gegevens verwerkt. Ook hoeft de organisatie het u niet te vertellen als dat noodzakelijk is om strafbare feiten te voorkomen en op te sporen.

    Informatie over zwarte lijst

    De organisatie  moet u de volgende informatie geven:

    • de naam en het adres van de organisatie;
    • het doel waarvoor de organisatie uw gegevens verzamelt;
    • hoe de organisatie uw gegevens gebruikt;
    • hoe lang u op de zwarte lijst blijft staan.
  • Wie kan mijn gegevens op een zwarte lijst bekijken?

    Dat hangt ervan af welke organisaties zijn aangesloten bij de zwarte lijst waarop u staat. Een organisatie kan een zwarte lijst alleen zelf gebruiken of deze delen met andere organisaties.

    Een supermarkt bijvoorbeeld kan een zwarte lijst aanleggen van klanten die zijn veroordeeld voor winkeldiefstal en die personen niet meer binnenlaten. De supermarkt gebruikt de zwarte lijst dan alleen zelf en niemand buiten deze supermarkt heeft toegang tot de lijst.

    Maar de supermarkt kan de zwarte lijst ook delen met andere supermarkten, zodat zij ook gewaarschuwd worden voor winkeldieven. In dit geval hebben alle supermarkten die zijn aangesloten bij de zwarte lijst toegang tot die zwarte lijst.

    Voorbeelden

    Voorbeelden van gedeelde zwarte lijsten zijn zwarte lijsten gebruikt door winkeliersverenigingen, hotels en autoverhuurbedrijven.

    Strengere eisen

    Een zwarte lijst is alleen onder voorwaarden toegestaan. Deelt een organisatie een zwarte lijst met andere organisaties, dan gelden nog strengere eisen.

  • Kan ik mijn persoonsgegevens op een zwarte lijst inzien en/of laten corrigeren of verwijderen?

    Ja, dat kan. U heeft het recht om uw gegevens op een zwarte lijst in te zien. Ook kunt u vragen uw persoonsgegevens te laten corrigeren of verwijderen.

    Inzage

    Wilt u weten welke gegevens van u op een zwarte lijst staan, vraag dan om inzage in uw persoonsgegevens.

    Correctie of verwijdering

    Kloppen uw persoonsgegevens niet? Of vindt u dat ze niet relevant zijn voor het doel van de zwarte lijst? U kunt vragen om uw gegevens te corrigeren of verwijderen.

  • Waar kan ik naartoe met een vraag of klacht over een zwarte lijst?

    Ga met vragen of klachten over uw persoonsgegevens op een zwarte lijst eerst naar de organisatie die de zwarte lijst bijhoudt. Heeft u een klacht en komt u er samen met de organisatie niet uit? Dan zijn er vervolgstappen die u kunt zetten.